Nieuwsbericht Visie provinciebestuur op herindeling teleurstellend

Gepubliceerd op: 28 augustus 2013

Het Bedumer college van burgemeester en wethouders vindt de visie van de provincie op de gemeentelijke herindeling teleurstellend.  In een brief aan de Bedumer raad wordt die uitspraak nader onderbouwd. Alternatieven voor schaalvergroting zijn niet meer in beeld, de reactie van de provincie op geluiden uit de gemeenteraden is ‘zuinig en afstandelijk’ en weer wordt er een zeer korte termijn aangehouden voor een ‘definitief gemeentelijk standpunt’. B&W leggen de vinger bij verschillende zaken die in de ogen van het college niet kloppen. In de visie van de provincie staat herindeling nu vast: het uitgangpunt is niet ‘of’ maar ‘hoe’.  Daarom worden alternatieven, zoals zelfstandigheid in combinatie met samenwerking, niet meer genoemd of uitgewerkt. Hierop hadden onder andere Bedum, Winsum en Eemsmond aangedrongen

Kanttekeningen

De Bedumer raad sprak zich eerder dit jaar in meerderheid uit vóór zelfstandigheid in combinatie met samenwerking met andere gemeenten. Die uitspraak volgde op een raadpleging onder de Bedumers. Die wees uit dat ruim tweederde van de Bedumers niet voor herindeling voelt.

Het college heeft ook kritiek op de snelheid die de provincie in het traject wil betrachten. Dat geldt eveneens voor de zorgvuldigheid waarmee de provincie opmerkingen van  gemeenten heeft behandeld. Zulke opmerkingen zijn slechts als ‘kanttekeningen’ of als ‘reflectie’ in de provinciale visie terecht gekomen.

In het rapport ‘Grenzeloos gunnen’ dat eind februari verscheen, wordt een herindeling van Bedum met Winsum, De Marne en een deel van Eemsmond bepleit; de nieuwe gemeente ‘Hogeland’. Bedum vindt die variant te klein, niet robuust, financieel zwak en dus ‘niet toekomstbestendig’. Als herindeling onontkoombaar blijkt dan moet ‘Hogeland’ worden uitgebreid met Loppersum, Delfzijl en Appingedam, vindt Bedum.

De aanstaande raadsverkiezingen in maart 2014 zijn volgens het college een goede graadmeter om te peilen hoe de Groningers tegen herindeling aankijken. Het bevreemdt het college dan ook dat gemeenten al voor 1 januari 2014 ‘principebesluiten’ over de herindeling moeten nemen. ‘De gegeven tijdsruimte is (opnieuw) veel te kort’, schrijven B&W aan de raad. ‘Dit thema mag kennelijk geen deel uitmaken van de raadsverkiezingen’.

Het college vindt het opvallend dat de provincie de argumenten die vóór gemeentelijke schaalvergroting worden aangehaald  niet op zichzelf  toepast. De reactie van de provincie op opmerkingen daarover vindt het college ‘uitermate zuinig’.

B&W blijven het onverstandig  vinden om juist in deze tijd een grootschalige herindelingsoperatie uit te voeren.  Er komen verschillende nieuw taken op de gemeente af – de Jeugdzorg en de Participatiewet, bijvoorbeeld – en die vereisen grote inzet van de gemeenten.  Het college constateert dat de geluiden die voor herindeling pleiten ook in ‘Den Haag’ hierdoor wat lijken af te vlakken. Het ontbreekt ‘Den Haag’ volgens het college ook aan een heldere visie op de bestuurlijke inrichting van Nederland. Daardoor kunnen provincies heel verschillend met gemeentelijke herindeling om gaan.

Kapitaalvernietiging

Bedum werkt momenteel intensief samen met De Marne en Winsum en, op bepaalde beleidsterreinen, ook met de gemeente Eemsmond. In de provinciale visie wordt onderzoek bepleit naar het idee om Winsum en De Marne samen te voegen met de gemeenten in het Westerkwartier. Het college vindt dat ‘wonderlijk’; zo’n variant leidt volgens het Bedumer college tot kapitaalvernietiging. Ook is het niet mogelijk die variant in het krappe tijdsbestek door de betrokken gemeenteraden te behandelen en te wegen.

Groter niet altijd beter

Eén van de argumenten van Bedum om tegen herindeling te pleiten, is een financiële. Verschillende onderzoeken tonen aan dat de beoogde besparingen na herindeling niet worden gehaald. Het college ziet dit standpunt bevestigd door recent onderzoek naar fusies van woningbouwcorporaties. Dat onderzoek wijst uit dat de bedrijfskosten na fusies toenemen en dat de efficiency juist afneemt. ‘Groter is niet altijd beter’, schrijft het college in de brief. Juist daarom zou er nadrukkelijker naar alternatieven voor herindeling moeten worden gekeken, bijvoorbeeld  intensievere samenwerking tussen gemeenten.