Nieuwsbericht Duitse kunstenaar Demnig legt ‘Stolpersteine’ in Bedum

Gepubliceerd op: 05 juli 2013

De Duitse kunstenaar Gunter Demnig uit Keulen legt op dinsdag 9 juli  twee zogenaamde ‘Stolpersteine’ (struikelstenen) in Bedum. De stenen komen op twee locaties: voor het appartementencomplex Schoolstraat 8 in Bedum en Noordwolderweg 50 in Bedum. Op die adressen woonden in de Tweede Wereldoorlog inwoners van Bedum die in de nasleep van de April/Meistakingen in 1943 door de bezetter werden opgepakt. Beiden moesten dwangarbeid in Duitsland verrichten. Ze stierven in Duitsland, kort nadat het Naziregime had gecapituleerd.

De steenleggingen hebben plaats in het kader van een project dat is opgezet door de Stichting Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen. Het project staat stil bij de 14 Groningse slachtoffers van de vervolging van stakers en sympathisanten van de grootste staking in Nederland in de Tweede Wereldoorlog.  Landelijk waren er 175 slachtoffers te betreuren.  Die werden standrechtelijk geëxecuteerd of veroordeeld tot tuchthuisstraffen. Velen stierven in concentratiekampen als gevolg van de ontberingen.

De twee slachtoffers uit Bedum waren Gerrit van der Werf en Berend Kornelis Vriezema. Ze werden in juli 1943 gearresteerd  op verdenking van het maken en verspreiden van ‘opruiende pamfletten’. De pamfletten werden in Van der Werf’s woning aan de Schoolstraat in Bedum gedrukt. De Bedumers werden na hun veroordeling op transport naar Duitse concentratiekampen gesteld. Van der Werf overleed kort na de Duitse capitulatie op  25 mei 1945 in een ziekenhuis in Büdelsdorf. Hij was 29 jaar. Vriezema overleed op 6 juni 1945 op 38-jarige leeftijd in Lüneburg.

Kunstenaar Demnig (Berlijn, 1947) is geestelijk vader van het ‘Stolpersteine-project’. De stenen – voorzien van een gegraveerd messing plaatje met daarop onder meer de naam, het geboortejaar en de overlijdensdatum van slachtoffers van het Naziregime – zijn in steden en dorpen in heel Europa te vinden. Sinds hij in 1994 met het project begon, zijn er al 40.000 van deze monumentjes bij de voormalige woningen van slachtoffers geplaatst. De kunstenaar legt de stenen in de meeste gevallen zelf. Het Twentse Borne had in 2007 de Nederlandse primeur.

Nabestaanden van de twee slachtoffers uit Bedum hebben toestemming aan Demnig gegeven de stenen te plaatsen.

Bij de plaatsing in Bedum zijn burgemeester Henk Bakker en bestuursleden van het Herdenkingscomité Bedum aanwezig. Demnig legt diezelfde dag ook nog Stolpersteine in Doezum, Scharmer, Woudbloem, Sappemeer, Alteveer en Musselkanaal. In de stad Groningen legt Gunter Demnig op 9 juli Stolpersteine voor slachtoffers van de represailles na de staking en voor een drie-tal omgekomen Joodse inwoners en  een verzetsman.