Nieuwsbericht Burgemeester Henk Bakker over mogelijke herindeling

Gepubliceerd op: 18 oktober 2011

Burgemeester drs. H.P. (Henk) Bakker

 

Burgemeester Henk Bakker van Bedum liet onlangs in een opiniestuk in het Dagblad van het Noorden weten hoe hij over een nieuwe gemeentelijke herindeling in de provincie denkt. Het stuk treft u hieronder aan:

Herindeling: nutteloze herhaling van zetten.

De knuppel ligt weer in het hoenderhok. Met dank aan een motie van de Groningse statenfracties van CU en D66. Binnen vijf jaar komen tot een nieuwe gemeentelijke herindeling. Of GS daarvoor de blauwdruk willen maken. Want de gemeenten verkeren financieel in zwaar weer en dat wordt er in de toekomst niet beter op. Alsof herindeling het medicijn is om dat te tackelen. Ik geloof daar helemaal niks van.

In de zorg en in het onderwijs is inmiddels duidelijk geworden dat ‘groter’ niet per definitie ‘beter’ is. En zelfs al zou dat zo zijn: waarom geldt dat dan niet voor provincies? De reactie van CdK Max van den Berg op de mogelijke vorming van een ‘randstadprovincie’ is in dit verband nogal paradoxaal. Een fusie van de drie noordelijke provincies vindt hij niet nodig. Want: door meer onderlinge samenwerking kunnen de huidige grenzen én de zelfstandigheid worden behouden. Waarom gaat dat dan niet voor gemeenten op? Er is de laatste jaren al erg veel door gemeenten geïnvesteerd in verbetering van de onderlinge verhoudingen; in samenwerking. De provinciale reflex zet dat weer allemaal op de tocht.

Technocraten

Burgers identificeren zich met hun locale bestuur. Dat blijkt bij discussies over herindeling. Dat blijkt uit opkomstcijfers bij verkiezingen: hoe kleiner de gemeente, hoe groter de opkomst. Daarbij komt dat ‘groter’ niet de veronderstelde besparingen oplevert. Daarnaar is voldoende onderzoek gedaan. Onlangs bleek dat ook weer in Denemarken waar het bestuurlijke landschap in 2007 duchtig op de schop ging. De besparingen kunnen niet hard worden gemaakt en…het aantal ambtenaren is zelfs toegenomen! Geef technocraten, de megalomane denkers, vrij baan en de bureaucratie dijt uit, de afstand tussen burger en bestuur  wordt groter en de betrokkenheid neemt zienderogen af. Om over de kosten nog maar te zwijgen… En als het dan écht groter moet, doe het dan ook goed: maak van de provincie Groningen één gemeente en van Friesland, Drenthe en Groningen één noordelijk landsdeel. Maar is dat waar we heen willen?

Oorzaak: decentralisatie

Provinciale Staten lopen met die motie voor de muziek uit. Spelen ook valse noten: de Groninger gemeenten hebben afgesproken in 2012 de samenwerking in de clusters te evalueren. Het is niet verstandig om daar nu al een voorschot op te nemen.

De oorzaak van de financiële problemen van gemeenten is de decentralisatie van rijkstaken. Niks meer en niks minder. Juist dat zou voor de provincie aanleiding moeten zijn om met die gemeenten na te denken over hoe die taken samen op een behoorlijke manier kunnen worden uitgevoerd. Over bestaande initiatieven op dat gebied – en de voorbeelden zijn voorhanden – hoor ik de Staten niet.

Een nieuwe gemeentelijke herindeling is een heilloze weg en zal de financiële problemen er niet minder op maken. Integendeel: samengevoegde gemeenten ontvangen minder geld dan dat ze afzonderlijk krijgen.

'Van onderop'

Een initiatief van de Vereniging Nederlandse Gemeente (VNG) om te komen tot gemeenten met minimaal 50.000 inwoners is in 2010 door de leden massaal van de hand gewezen. Het huidige kabinet vindt dat herindeling ‘van onderop’ moet komen. Er moet dus draagvlak voor zijn. Het programma van Gedeputeerde Staten van Groningen sluit daarop aan: alleen opgelegde herindeling als samenwerking tussen gemeenten niet werkzaam blijkt te zijn. Dát is een goede insteek. Het is daarom jammer dat een meerderheid in Provinciale Staten de motie heeft gesteund. Daarmee is wel heel erg snel afstand genomen van de provinciale rol zoals die in het coalitieakkoord van 2011 – de inkt is amper droog - is verwoord…  

drs. H.P. (Henk) Bakker,

burgemeester van Bedum.